psysupport.gr: Καταρχάς, να σας ευχαριστήσουμε για τον χρόνο σας. Θα θέλαμε να ξεκινήσουμε με κάτι πιο γενικό: τι σας οδήγησε να ασχοληθείτε με την παιδιατρική;
Έλσα Καλούδη: Καταρχάς, σας ευχαριστώ θερμά για την ευκαιρία να μοιραστώ κάποιες σκέψεις και βιώματα από την πορεία μου στην παιδιατρική. Η επιλογή της παιδιατρικής δεν ήταν ποτέ απλώς μια επιστημονική κατεύθυνση. Ήταν μια συνειδητή απόφαση καρδιάς, μετά από ώριμη σκέψη. Η επαφή με τα παιδιά είναι κάτι μοναδικό: σε γεμίζει ελπίδα, σε προσγειώνει στο ουσιώδες, σου θυμίζει γιατί αξίζει να προσπαθείς κάθε μέρα. Είναι ένας τομέας που συνδυάζει τη γνώση με την ενσυναίσθηση, την πρόληψη με τη θεραπεία, την επιστήμη με την ανθρωπιά.
psysupport.gr: Ποιο είναι το πιο όμορφο και ποιο το πιο δύσκολο κομμάτι αυτής της δουλειάς;
Έλσα Καλούδη: Το πιο όμορφο είναι η εμπιστοσύνη που σου δείχνει μια οικογένεια. Το βλέμμα ενός γονιού που σε εμπιστεύεται στα δύσκολα. Το χαμόγελο ενός παιδιού που ξαναβρίσκει τη ζωντάνια του. Το να βλέπεις ένα βρέφος να μεγαλώνει, να γίνεται παιδί και έφηβος, και να ξέρεις πως ήσουν κομμάτι αυτής της διαδρομής. Είναι τιμή.
Το πιο δύσκολο, αντίστοιχα, είναι όταν πρέπει να διαχειριστείς τον πόνο ή την αγωνία, όταν η ιατρική σου γνώση δεν αρκεί για να αλλάξεις την έκβαση μιας πορείας. Η παιδιατρική, ενώ είναι γεμάτη χαρά, έχει και τις σκληρές στιγμές της – και τότε πρέπει να είσαι βράχος για την οικογένεια και για τον εαυτό σου.
psysupport.gr: Όταν ένα παιδί αρρωσταίνει, πολλές φορές οι γονείς βιώνουν έντονο άγχος ή φόβο. Πώς προσεγγίζετε έναν γονιό που είναι ταραγμένος;
Έλσα Καλούδη: Άγχος, φόβος, ενοχές, πανικός – τα βλέπω καθημερινά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, φροντίζω να είμαι παρούσα. Μιλάω με καθαρότητα, απλότητα και απόλυτη ειλικρίνεια. Προσπαθώ να τους βοηθήσω να επανακτήσουν τον έλεγχο της σκέψης τους, να καταλάβουν τι ακριβώς συμβαίνει και ποια είναι τα επόμενα βήματα. Δεν κρίνω κανέναν – ο γονιός χρειάζεται στήριξη, όχι επίπληξη. Πίσω από κάθε υπερβολική αντίδραση υπάρχει μια αγωνία για το παιδί του. Αυτή την αγωνία την κατανοώ βαθιά, όχι μόνο ως γιατρός, αλλά και ως μητέρα.
psysupport.gr: Ποια είναι τα πιο συχνά ψυχολογικά μοτίβα που βλέπετε στους γονείς;
Έλσα Καλούδη: Κυρίως ενοχές και υπερπροστατευτικότητα. Πολλοί γονείς νιώθουν ότι “φταίνε” που το παιδί αρρώστησε. Άλλοι προσπαθούν να προλάβουν και το παραμικρό, να “θωρακίσουν” το παιδί από τον κόσμο – αλλά αυτό δεν είναι πάντα προς όφελός του. Η δική μας δουλειά είναι να τους εκπαιδεύσουμε στο πώς να είναι ψύχραιμοι, λειτουργικοί και παρόντες με εμπιστοσύνη και γνώση.
psysupport.gr: Πιστεύετε ότι η ενημέρωση και η γνώση βοηθά ή αγχώνει περισσότερο τους γονείς στη σύγχρονη εποχή;
Έλσα Καλούδη: Πιστεύω βαθιά στην αξία της σωστής ενημέρωσης. Οι γονείς που έχουν γνώση, που κατανοούν βασικές έννοιες πρόληψης και αντιμετώπισης, είναι πιο ήρεμοι και πιο αποτελεσματικοί. Το πρόβλημα σήμερα είναι η υπερπληροφόρηση. Ο Dr Google που δίνει δέκα απαντήσεις και καμιά δεν είναι ακριβώς σωστή, οι ομάδες στα social media που εμφανίζονται «αυθεντίες», οι «εναλλακτικοί» θεραπευτές που δεν έχουν επιστημονική υπόσταση, οι influencers που παρουσιάζουν μια παραμορφωμένη εικόνα της γονεϊκότητας. Εμείς, ως παιδίατροι, πρέπει να φιλτράρουμε, να εξηγούμε, να εκπαιδεύουμε με ηρεμία και σαφήνεια.
psysupport.gr: Τα παιδιά, πώς εκδηλώνουν το άγχος ή τον φόβο τους μπροστά στην ασθένεια ή σε μια ιατρική διαδικασία;
Έλσα Καλούδη: Ένα βρέφος μπορεί να κλαίει ασταμάτητα, ένα νήπιο να παλινδρομεί, να κλείνεται ή να κολλάει στον γονιό, ένα παιδί σχολικής ηλικίας να αρνείται να φάει ή να κοιμηθεί, ένας έφηβος να αποσύρεται ή να γίνεται ευερέθιστος. Πολλές φορές, το σώμα τους “μιλάει” πριν προλάβουν να εκφραστούν λεκτικά. Χρειάζεται παρατηρητικότητα, σχέση εμπιστοσύνης και χώρος έκφρασης για όλα τα συναισθήματα. Ακόμη και το πιο μικρό παιδί καταλαβαίνει πολύ περισσότερα απ’ όσα φανταζόμαστε.
psysupport.gr: Υπάρχει “σωστός” τρόπος για να εξηγήσει ένας γονιός στο παιδί τι του συμβαίνει; Πρέπει να λέμε την αλήθεια ή να το προστατεύουμε με πιο “γλυκιά” προσέγγιση;
Έλσα Καλούδη: Πιστεύω στη δύναμη της αλήθειας – ειπωμένης με τρόπο τρυφερό, ανάλογα με την ηλικία. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται πότε τους κρύβεις κάτι, και αυτό μπορεί να τα κάνει να νιώσουν μεγαλύτερο άγχος ή ανασφάλεια. Αν τους εξηγήσεις με απλά λόγια, με ειλικρίνεια και ασφάλεια, είναι πιο πιθανό να νιώσουν ήρεμα, να εμπιστευτούν και να συνεργαστούν.
psysupport.gr: Ο παιδίατρος σήμερα καλείται να είναι και σύμβουλος, και υποστηρικτής και, πολλές φορές, “ειδικός ψυχικής υγείας”. Σας ζητούν οι γονείς τέτοιου τύπου καθοδήγηση;
Έλσα Καλούδη: Ναι, συχνά. Η καθημερινή πράξη με φέρνει σε επαφή όχι μόνο με τη σωματική υγεία των παιδιών αλλά και με τη δυναμική της οικογένειας. Υπάρχουν φορές που χρειάζεται να αγγίξεις και το συναισθηματικό πεδίο, να παρατηρήσεις, να αφουγκραστείς. Και όταν δω ότι υπάρχει ανάγκη για πιο συστηματική υποστήριξη, συνεργάζομαι με ψυχολόγους ή άλλους ειδικούς.
psysupport.gr: Τι διαφορετικό παρατηρείτε στις οικογένειες που αντιμετωπίζουν μια χρόνια ή σοβαρή ασθένεια;
Έλσα Καλούδη: Βλέπεις τεράστιες διακυμάνσεις. Υπάρχει θλίψη, άρνηση, αλλά και δύναμη που δεν φαντάζεσαι. Έχω δει γονείς και παιδιά να με συγκινούν βαθιά με τη στάση τους. Με τη γενναιότητα, τη σοφία και την τρυφερότητα που καλλιεργείται μέσα από τη δυσκολία.
psysupport.gr: Τι σημαίνει «ψυχική ανθεκτικότητα» για ένα παιδί ή έναν γονιό κατά τη διάρκεια μιας μακροχρόνιας θεραπείας;
Έλσα Καλούδη: Ψυχική ανθεκτικότητα είναι η ικανότητα να συνεχίζεις. Να βρίσκεις νόημα, ακόμα και μέσα στη δοκιμασία. Να στηρίζεσαι στις σχέσεις σου. Να επιτρέπεις στον εαυτό σου να είναι και ευάλωτος και δυνατός ταυτόχρονα. Είναι κάτι που καλλιεργείται, που μαθαίνεται – και πολλές φορές ξεκινά από τον τρόπο που οι γονείς διαχειρίζονται οι ίδιοι τα συναισθήματά τους.
psysupport.gr: Πολλές φορές οι γονείς τρομάζουν όχι μόνο από την ασθένεια, αλλά επειδή μέσα τους ενεργοποιούνται δικά τους παιδικά βιώματα. Αν είχατε τη δυνατότητα να μιλήσετε στο “μικρό παιδί” που κουβαλά μέσα του κάθε γονιός, τι θα του λέγατε;
Έλσα Καλούδη: Θα του έλεγα: «Δεν είσαι μόνος. Κάνεις το καλύτερο που μπορείς. Δεν χρειάζεται να είσαι τέλειος, μόνο παρών. Και η αγάπη σου, η αγκαλιά σου, το βλέμμα σου – αρκούν.».
psysupport.gr: Και τέλος, ποιο είναι το μήνυμα που κρατάτε μετά από χρόνια εμπειρίας μέσα από τις επαφές σας με οικογένειες, παιδιά και ανθρώπινες ιστορίες;
Έλσα Καλούδη: Το μήνυμα μου είναι ότι τα παιδιά είναι το μέλλον. Και η παιδιατρική είναι ο πιο όμορφος τρόπος να το υπηρετείς. Η κάθε οικογένεια είναι ένας κόσμος μοναδικός. Και αν μπορέσεις να τους προσφέρεις όχι μόνο φροντίδα, αλλά και παρουσία, τότε πραγματικά κάνεις ιατρική με την καρδιά.
Βιογραφικό Έλσας Καλούδη
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Σίνδο Θεσσαλονίκης. Το 1994 μετά από Πανελλαδικές εξετάσεις πέρασα στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, από όπου αποφοίτησα το 2000. Υπηρέτησα ως ιατρός υπηρεσίας υπαίθρου στο Κ.Υ.- Νοσοκομείο Καλύμνου και στο Π.Ι. Βελβενδού Κοζάνης. Ακολούθησε η ειδίκευσή μου στην Παιδιατρική αρχικά στο Γενικό Νοσοκομείο Καρδίτσας και εν συνεχεία στο Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας- Πειραιά. Παράλληλα, παρακολούθησα το πρόγραμμα των μεταπτυχιακών σπουδών στην Διοίκηση Μονάδων Υγείας του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου, από όπου και αποφοίτησα το 2008. Τον Ιανουάριο του 2009 έλαβα τον τίτλο της ειδικότητας της Παιδιατρικής και από τον Μάιο του 2009 διατηρώ ιδιωτικό ιατρείο στα Διαβατά Θεσσαλονίκης.
Έχω διατελέσει Γραμματέας του Συλλόγου Φοιτητών Ιατρικής Α.Π.Θ. και της Επιστημονικής Εταιρείας Φοιτητών Ιατρικής Ελλάδας (Ε.Ε.Φ.Ι.Ε.). Επίσης, ανήκω στα ιδρυτικά μέλη της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Ν. Θεσσαλονίκης, στην οποία έχω διατελέσει Γραμματέας από το 2011 ως και τον Δεκέμβριο του 2016. Από το 2016 ως και το 2018 διετέλεσα Πρόεδρος, μέλος του Δ.Σ. καθώς και μέλος της Ελεγκτικής Επιτροπής. Από τον Νοέμβριο του 2021 κατέχω την θέση του Αντιπροέδρου στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελματιων Παιδιάτρων.
Επίσης, είμαι μέλος της European Academy of Paediatrics, της Παιδιατρικής Εταιρείας Β. Ελλάδος, του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου.